Als je alles zelf kunt bouwen, waarom betaal je dan nog voor SaaS?

Waarom zelf software ontwikkelen met AI opeens haalbaar lijkt

Door de massale adoptie van AI is het ontwikkelen van software veel toegankelijker geworden. Vroeger was het goedkoper om software te "huren" via een licentie: zelf (laten) bouwen was simpelweg te duur. Tegenwoordig zet je met een AI-model en een gezonde dosis motivatie zelf al een aardige tool neer. Ook wij als professionele softwareontwikkelaars profiteren van die versnelling: AI in softwareontwikkeling maakt het schrijven van code met de dag goedkoper.

Daardoor krijg ik de laatste tijd steeds vaker die vraag. Moet ik nog wel standaard software als abonnementje kopen? Kan ik niet beter investeren in het eigendom van eigen software?

Er is inmiddels zelfs een naam voor de onrust die deze vraag voedt. Beleggers noemen het de 'SaaSpocalypse': de angst dat AI grote software-as-a-service leveranciers langzaam overbodig maakt. Ik vind die term een tikje dramatisch, maar het onderliggende signaal neem ik wel serieus, en dat zou ik jou ook aanraden.

Bouwen was altijd al het goedkoopste deel van maatwerk software

Vraag iemand die ooit een intern tooltje heeft gemaakt hoe het er drie jaar later voor staat. In het gunstige geval draait het nog. In het normale geval is de bouwer weg, weet niemand precies hoe het werkt, is er ooit iets kapotgegaan waarna iemand het met plakband heeft gerepareerd, en durft niemand het meer aan te raken.

Dat is waar zelfbouw duur wordt. De bouw is één keer. Alles daarna is elke dag:

Als het stukgaat, wie repareert het? Bij een abonnement is dat de taak van iemand anders, om drie uur 's nachts, vastgelegd in een SLA. Bij zelfbouw ben jij dat, of niemand.

Wat gebeurt er met je data als het misgaat? Een weekendproject heeft zelden een backupstrategie die iemand ooit getest heeft. Bij een intern overzichtje boeit dat weinig. Bij patiëntgegevens of klantcontracten een stuk meer.

Wie houdt bij wat er verandert? Regelgeving schuift, koppelingen breken, een leverancier zet een API uit zonder te vragen. SaaS-partijen hebben mensen die daar hun hele werkweek aan besteden. Jij hebt een collega die het erbij doet.

Wat als de bouwer vertrekt? Dit is de klassieker die ik het vaakst tegenkom. Ergens in het bedrijf draait een tool waar de halve administratie op hangt, gebouwd door iemand die inmiddels bij een ander bedrijf zit.

AI heeft één van deze vier goedkoper gemaakt. De bouw. De rest staat er nog precies zo.

SaaS of maatwerk software: de vraag die het verschil maakt

Als iemand mij vraagt of hij iets zelf moet bouwen of van de plank moet kopen, stel ik twee vragen terug.

1.     Hoe belangrijk en waardevol is het om zelf te kunnen bepalen hoe het werkt?

2.     Heb je de capaciteiten om zelf onderhoud te doen of dit in te huren?

Beantwoord je één van deze vragen negatief, dan is zelfbouw een héél slecht idee. Dan koop je met een abonnement geen software. Dan koop je het feit dat iemand anders verantwoordelijk is als het misgaat. Dat is waar je maandbedrag naartoe gaat, en dat wordt niet goedkoper doordat code schrijven goedkoper wordt.

Heb je wel de capaciteiten en businesscase voor maatwerk, dan is met een beetje hulp van AI heel betaalbaar zelfbouwen een prima idee! Sterker nog, dan zou ik het aanraden. Interne rapportages, formulieren, kleine koppelingen, dat wekelijkse overzichtje dat niemand buiten je bedrijf ooit ziet. Bouw dat zelf. Een abonnement daarvoor is inmiddels moeilijk te verdedigen.

Diezelfde vragen gelden trouwens als je het door ons laat bouwen hoor. Eigendom van software betekent ook eigendom van het probleem als het stuk is. Dat is een prima ruil, zolang je hem bewust maakt.

Zie het als een huis huren of een huis bezitten. Sommige mensen vinden de zorgeloosheid van huren heerlijk. Nooit een schilder of klusjesman hoeven zoeken. Anderen hebben juist behoefte aan de autonomie van een huis bezitten.

Wat dit betekent voor je huidige SaaS-abonnementen

SaaS wordt niet overbodig. Wel wordt het een specifiekere business case

Tot voor kort was software “huren” met een abonnement bijna altijd goedkoper dan zelf bouwen. Dat is een lage lat als bouwen enkele maanden en tienduizenden euro's kost. Nu bouwen opeens een kwestie van dagen gaat worden, moet elke leverancier uitleggen wat hij verder nog levert. Beschikbaarheid, aansprakelijkheid, security, updates, iemand die opneemt als het misgaat.

Een deel van je leveranciers heeft daar een uitstekend verhaal bij. Een ander deel levert eigenlijk een formuliertje met een factuur eraan.

Loop je abonnementen eens langs met deze overwegingen in je hoofd. Ik durf te wedden dat er een paar tussen zitten die je dit kwartaal zelf kunt vervangen. En net zoveel waarbij je blij mag zijn dat iemand anders er 's nachts wakker van ligt.

Die klant met zijn weekendproject, trouwens. Hij gebruikt het nog. Naast Power BI. Zijn tool werkt prima, hij had alleen het goedkoopste deel opgelost: de bouw. Voor de andere drie betaalt hij nog steeds, en dat doet hij nu bewust.

Twijfel je of jouw volgende weekendproject een verstandige investering is, of straks een tijdbom in je bedrijf? We denken graag met je mee.